AP26101317 - «Қазақстанның оңтүстік өңірлері тұрғындарының гендерлік рөлдердің қалыптасуына мәдени құндылықтардың ықпалы: дәстүрлі және инновациялық көзқарастар»
ksu@korkyt.kz +7242 26-27-14, Қабылдау комиссиясы +7242 71-07-45

AP26101317 - «Қазақстанның оңтүстік өңірлері тұрғындарының гендерлік рөлдердің қалыптасуына мәдени құндылықтардың ықпалы: дәстүрлі және инновациялық көзқарастар»

Aigul.jpg

 

 
Жобаның жетекшісі 

Әбдіраманова Айгүл Темірханқызы
Философия және әлеуметтік-гуманитарлық пәндер секциясының қауымдастырылған профессоры, философия ғылымдарының кандидаты
 
 
Басым және мамандандырылған ғылыми бағыттардың атаулары

Әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар саласындағы зерттеулер
 
Қаржыландыру соммасы
54 517,420 тг.
 
Жобаның мақсаты

Қазақстанның оңтүстік өңірлеріндегі гендерлік рөлдердің қалыптасуына әсер ететін құндылықтарды зерттеу, дәстүрлі және инновациялық көзқарастарды салыстыру арқылы олардың қазіргі қоғамдағы рөлі мен мәдени ықпалын анықтау жобаның мақсаты болып табылады.
 

Міндеттері


1. «Гендерлік ролдер» жөніндегі шетелдік, отандық зерттеушілердің теориялық концепцияларын талдау, теориялық-әдіснамасын дайындау
2. Қазақстанның оңтүстік өңірлері тұрғындарының гендерлік рөлдердің қалыптасуындағы дәстүрлі мәдени құндылықтардың рөлін анықтау
3. Қазақстанның оңтүстік өңірлері тұрғындарының аймақтың дәстүрлі патриархалдық құрылымдары, гендерлік рөлдердің қалыптасуындағы тарихи-мәдени процестерін талдау
4. Дәстүрлі мәдени құндылықтар мен әдет-ғұрыптардағы ерлер мен әйелдер арасындағы әлеуметтік қарым-қатынастарды және мәдени үлгілерді анықтау
5. Ұрпақтар арасындағы мәдени сабақтастықтың гендерлік рөлдердің тұрақтылығына қатысты ықпалын анықтау
6. Жаһандану және ақпараттық қоғамның дамуы,  бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілердің аймақтағы гендерлік рөлдердің трансформациясына әсерін анықтау 
7. Мәдениеттегі ерлер мен әйелдердің рөлдеріне қатысты гендерлік стереотиптерді анықтау 
8. Гендерлік рөлдерге қатысты маскулиндік пен феминистік стереотиптерді анықтау, рәміздік талдау
 

Күтілетін нәтижелер


- Scopus базасында CiteScore бойынша 35-тен (отыз бес) кем емес процентилі бар рецензияланатын ғылыми басылымда 3 (үш) мақала жарияланады;
-1 және 2 ҒЖБССҚК тізіміндегі журналдарда жариялау: 5 мақала жарияланады;          
- Қазақстандық баспада ғылыми монография (Қызылорда 2025, 20 б.т.) жарияланады; 

Зерттеу нәтижелері коммерцияландыруға жатпайды, бірақ зерттеу нәтижелерін гендерлік теңсіздікті нығайту мақсатында жүргізілетін мемлекеттік бағдарламаларды насихаттау барысында арнайы курстар жүргізуге әдістемелік құрал ретінде пайдалануға болады. Жоғары білім беруде философия, аксиология, мәдениеттану бойынша қосымша дәріс курстарына пайдалануға болады. 

 

Нәтижелер


Жоба орындаушылары:

- elibrary.ru (РИНЦ), "Киберленинка" ғылыми электронды кітапханаларынан, "Google" академиясының сайтынан орыс және қазақ тілдеріндегі дереккөздерді жинақтады. Сонымен қатар, республикалық ЖОО аралық электрондық кітапхананың (РМЭБ) материалдарына назар аударылды.

- Scopus және Web of Science дерекқорларындағы шетелдік ағылшын тіліндегі жұмыстарды талдады.

- дәстүрлі және инновациялық құндылықтардың гендерлік рөлдерге әсерін анықтауға бағытталған кешенді библиографиялық мәліметтер базасын құрды.

- үш блоктан тұратын сауалнама және әр аймақтан қатысушылардың үлгісін жасады. 2025 жылдың маусым айында "Google Forms" жүйесі арқылы сауалнама жүргізіліп, сауалнамаға барлығы 597 респондент қатыстырылған.

Зерттеу жобасының бірінші жылында сандық әдістерді қолдана отырып, көптеген эмпирикалық мәліметтер жиналды. Жүргізілген сауалнамалар мен статистикалық талдау нәтижелері Қазақстанның оңтүстік өңірлері халқының гендерлік рөлдерге, дәстүрлі және қазіргі заманғы мәдени құндылықтарға қатынасының ерекшеліктерін анықтауға мүмкіндік берді.

Зерттеу нәтижелері бойынша гендерлік рөлдердің қалыптасуына әсер ететін негізгі мәдени факторлар анықталды, сондай-ақ дәстүрлер мен инновациялардың аксиологиялық тұрғыдан өзара әрекеттесуі қарастырылды.

Жоба аясында алынған нәтижелер негізінде ғылыми мақалалар жарияланды:

1. Abikenov Zh, Syzdykova M (2025). Analysis of the dynamics of spiritual values in the context of regional culture. Journal of Philosophy Culture and Political Science, 93(3).  https://doi.org/10.26577/jpcp20259339 https://bulletin-philospolit.kaznu.kz/index.php/1-pol/article/view/1850/1432  

2. Сыздықова М. гендерлік стереотиптер және олардың қазіргі Қазақстандағы әлеуметтік рөлдерге әсері / / Жас ғалым. 2025. № 41 (592). 227-230 ББ. https://moluch.ru/archive/592/128991  

3. Сыздықова М. Қазақстандағы жастардың ауру нүктелерімен гендерлік рөлдердің өзгеруі / / Жас ғалым. —2025. № 41 (592). 230-234 ББ.

https://moluch.ru/archive/592/129027  

4. Сыздықова М. отбасылық құндылықтардың өзгеруі контекстіндегі гендерлік стереотиптер мен әлеуметтік рөлдер. Халықаралық ғылыми журнал Академик. № 1 (286)2025. 70 б.  

https://journal-academic.com/f/mezhdunarodnyi_nauchnyi_zhurnal_akademik_0511_chast_1.pdf  

5. Сыздықова М.Б. отбасылық құндылықтар дағдарысындағы гендерлік рөлдер мен стереотиптер.  "Qazaq Journal of young scientist" Халықаралық ғылыми журналы Т.3, № 11, қараша, 2025ж. Б. 60-67 https://qazaqjournal.kz/qjys/article/view/387  

6. Сыздықова М.Б. Қазақстандағы жастар тұрғысынан гендерлік рөлдердің өзгеруі.  "Qazaq Journal of young scientist" Халықаралық ғылыми журналы Т.3, № 11, қараша, 2025ж.Б. 67-73. https://qazaqjournal.kz/qjys/article/view/388  

7. Zhuzeyev S, Abikenov Zh, Dastankyzy A. (2025). Gender Roles: Historical Formation, Contemporary Transformation, and Comparative Analysis. World Scientific Reports, (11). Retrieved from https://ojs.scipub.de/index.php/WSR/article/view/6918  

8. Садуакасова К. гендерлік және қоғам

9. Абитова ж. Gender theory and the transformation of family dynamics / / Жас ғалым. 2025. № 40 (591). 274-276 ББ. https://moluch.ru/archive/591/128777   

10. Әбдіраманова А. мужчин қоғамдағы рөлі: гендерлік мәдениет тұрғысынан талдау. Халықаралық ғылыми журнал. Академик. № 1 (287) 2025. 22-25 бет

https://journal-academic.com/f/mezhdunarodnyi_nauchnyi_zhurnal_akademik_1511_chast_1.pdf  

11. Әбдіраманова А. гендерлік теңдік және әйелдің қазақ қоғамындағы рөлі. Халықаралық ғылыми журнал. Академик. № 1 (287)2025. 44-48 б.

https://journal-academic.com/f/mezhdunarodnyi_nauchnyi_zhurnal_akademik_1511_chast_1.pdf теориялары. 2025. № 42 (593). 418-421 ББ.

https://moluch.ru/archive/593/129132.        

 

 
Орындалу кезеңі
2025 - 2027 жж.
 
Зерттеу нәтижелері

Ғылым комитеті төрағасының 2023 жылғы «19» маусымдағы № 92-нж бұйрығымен бекітілген 2023–2025 жылдарға арналған ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурстық құжаттамасының 7 «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық бағдарламаларды іске асыру қорытындылары бойынша күтілетін нәтижелерге қойылатын талаптар» тармағына сәйкес ғылыми-зерттеу жұмыстардың нәтижесі:

 

1) Web of Science және Scopus базасындағы журналдарда жарияланған мақалалар:

1. Abikenov Zh, Zhuzeyev S, Syzdykova M, Abdiramanova А, Kudaibergenov S. (2026) The influence of parents gender attitudes on students career choices: a sociocultural analysis. Front. Sociol. 11:1845411.

https://doi.org/10.3389/fsoc.2026.1845411

2.Abikenov, Z., Zhuzeyev, S., Ilyassova, E., & Kudaibergenov, S. (2026). The influence of cultural and religious values on gender roles: A bibliometric analysis of traditional and innovative approaches. Pharos Journal of Theology, 107(3). https://doi.org/10.46222/pharosjot.107.3035

3.Nurpeissova N, Tolen Z, Zhuzeyev S, Syzdykova M, Abdiramanova A (2026) Political and social analysis of the impact of national identity and gender roles on national stability (in the context of Kazakhstan). Front. Sociol. 11:1853594.

https://doi.org/10.3389/fsoc.2026.1853594

 

 

2) Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті тізбесіндегі мақалалар:

1. Abikenov Zh, Syzdykova M (2025). Analysis of the dynamics of spiritual values in the context of regional culture. Journal of Philosophy Culture and Political Science, 93(3).

https://doi.org/10.26577/jpcp20259339

2. Enseyeva, V., Abikenov, Zh. O., Zhuzeyev, S. A., & Kudaibergenov, S. E. (2026). Analysis of the transformation of gender roles in the southern regions of Kazakhstan. Bulletin of Abai KazNPU. Series of Sociological and Political Sciences, 93(1), 138–154.

https://doi.org/10.51889/2959-6270.2026.93.1.011

3. Әбікенов Ж., Сыздықова М., Базарбай Ж. Қазіргі қоғамдағы дәстүрлі құндылықтардың әлеуметтік динамикасы // Адам әлемі. – 2026. – T. 28. No 1 (107). – Б. 13-28. https://doi.org/10.48010/aa.v28i1(107).702

4. Enseyeva, V., Zhuzeyev, S., Abikenov, Zh., Syzdykova, M., & Tursynbayeva, B. (2026). An empirical analysis of the social determinants of attitudes toward gender roles among students. Gumilyov Journal of Sociology, 154(1), 57–69.

https://doi.org/10.32523/3080-1702-2026-154-1-57-69

5. Жүзеев, С. Ә., Жубандыкова, А. М., Әбікенов, Ж. О., & Жайлауова, М. К. (2026). Гендерлік рөлдер мен стереотиптердің білім алушылардың академиялық мотивациясына әсерін эмпириялық талдау. Вестник Карагандинского университета, (2), 130–139. https://doi.org/10.31489/2026Ped2/130-139

 

 

3) Монографиялар

1. Ғабитов Т, Қоңырбаева Г, Абдираманова А, Сыздықова М, Нұрмағамбетова А, Базарбай Ж. Қазақ әйелінің рәміздік болмысы мен қоғамдағы орны: мәдени-антпропологиялық контент. Алматы: Дарын, 2025.-292 б. ISBN 978-601-382-143-3

 

4) Ғылыми журналдарда жарияланған мақалалар

1. Ismailova, G, Zhuzeyev, S, Abikenov, Zh. (2026). Gender culture formation in future primary teachers based on SDGs. Proceedings of the 12th International Scientific Conference «Progress in Science», (12), 243–255. Brussels, Belgium. https://ojs.publisher.agency/index.php/PS/article/view/7981

2. Dastankyzy, A, Abikenov, Zh, Zhuzeyev, S. (2026). Gender factors in English acquisition at a Kazakh university. Proceedings of the 12th International Scientific Conference «Progress in Science»,, (12), 267–277. Brussels, Belgium. https://ojs.publisher.agency/index.php/PS/article/view/7984

3. Zhuzeyev, S, Sharbek, M. (2026). The image of women in Kazakh literature: A gendered analysis. Proceedings of the 12th International Scientific Conference «Progress in Science», (12), 280–287. Brussels, Belgium. https://ojs.publisher.agency/index.php/PS/article/view/7986

4. Saduakassova, K. (2026). Literature review on the transformation of values and modernization theories. Proceedings of the 12th International Scientific Conference «Progress in Science», (12), 158–162. Brussels, Belgium. https://ojs.publisher.agency/index.php/PS/article/view/7969

5. Syzdykova, M. (2026). Gender representation of artificial intelligence: Feminism and cultural stereotypes in modern technology. Proceedings of the 12th International Scientific Conference «Progress in Science», (12), 330–334. Brussels, Belgium. https://ojs.publisher.agency/index.php/PS/article/view/7980

6. Садуакасова, К. О. (2026). Analysis of the theoretical and methodological concepts of researchers on «Gender Roles» // Исследования молодых ученых: материалы CXIX Междунар. науч. конф. Молодой ученый. Казань. — С. 46-50. https://moluch.ru/conf/stud/archive/553/19311.

7. Сыздыкова, М. Б. (2026). Социальные ценности и профессиональный статус женщин — топ-менеджеров в Казахстане // Исследования молодых ученых : материалы CXIX Междунар. науч. конф. Молодой ученый. Казань. — С. 50-54.

https://moluch.ru/conf/stud/archive/553/19309.

8. Zhuzeyev, S., & Sharbek, M. (2026). The image of women in Kazakh history: Representation of gender roles in Kazakh literature. Proceedings of the 12th International Scientific and Practical Conference «Current Issues and Prospects for the Development of Scientific Research». Orlеans, France.  pр. 12-17. ISSN 2709-4685

https://doi.org/10.51582/interconf.19-20.03.2026

 

5) Халықаралық конференцияларда жарияланған мақалалар

1.  Сыздыкова М. Гендерные стереотипы и их влияние на социальные роли в современном Казахстане// Молодой ученый. 2025. № 41 (592). С. 227-230. https://moluch.ru/archive/592/128991

2.  Сыздыкова М. Изменение гендерных ролей с точки зрения молодежи в Казахстане//Молодой ученый. —2025. № 41 (592). С. 230-234.

https://moluch.ru/archive/592/129027

3.  Сыздыкова М. Гендерные стереотипы и социальные роли в контексте изменения семейных ценностей. Международный научный журнал Академик. № 1 (286) 2025. 70 с.

https://journal-academic.com/f/mezhdunarodnyi_nauchnyi_zhurnal_akademik_0511_chast_1.pdf

4.  Сыздыкова М. Отбасылық құндылықтар дағдарысындағы гендерлік рөлдер мен стереотиптер. «Qazaq journal of young scientist» халықаралық ғылыми журналы Vol.3, № 11, қараша, 2025ж. 60-67 б. https://qazaqjournal.kz/qjys/article/view/387

5.  Сыздыкова М. Қазақстандағы жастардың көзқарасымен гендерлік рөлдердің өзгеруі. «Qazaq journal of young scientist» халықаралық ғылыми журналы Vol.3, № 11, қараша, 2025ж. 67-73 б. https://qazaqjournal.kz/qjys/article/view/388

6. Zhuzeyev S, Abikenov Zh, Dastankyzy A. (2025). Gender Roles: Historical Formation, Contemporary Transformation, and Comparative Analysis. World Scientific Reports, (11). Retrieved from https://ojs.scipub.de/index.php/WSR/article/view/6918

7. Садуакасова К. Theories of Gender and Society.// Молодой ученый. 2025. № 42 (593). С. 418-421.

https://moluch.ru/archive/593/129132.                                         

8. Абитова Ж. Gender theory and the transformation of family dynamics// Молодой ученый. 2025. № 40 (591). С. 274-276. https://moluch.ru/archive/591/128777

9.  Абдираманова А. Ерлердің  қоғамдағы  рөлі: гендерлік мәдениет тұрғысынан талдау. Халықаралық ғылыми журнал. Академик. № 1 (287) 2025. 22-25 с.

https://journal-academic.com/f/mezhdunarodnyi_nauchnyi_zhurnal_akademik_1511_chast_1.pdf

10.       Абдираманова А. Гендерлік теңдік және қазақ қоғамындағы әйелдің ролі. Халықаралық ғылыми журнал. Академик. № 1 (287) 2025. 44-48 с.

https://journal-academic.com/f/mezhdunarodnyi_nauchnyi_zhurnal_akademik_1511_chast_1.pdf

11. Zhuzeyev  S, Abikenov Zh. The influence of social networks and media on attitudes towards gender roles among youth. Евразийский Союз Ученых. Серия: исторические, политические и социологические науки. № 05. Том 1. (119)/2025

https://hist-pol.euroasia-science.ru/index.php/Euroasia/issue/view/147

12. Сәдуақасова Қ. Мәдени құндылықтардың гендерлік рөлдерге ықпалы. Qazaq Journal of Young Scientist. Vol. 4, № 2.

https://qazaqjournal.kz/article/view/469

 

Қолжетімді қызметтер

PLATONUS

platonus.kz

E-univer

https://e-univer.korkyt.kz/

AI-Sana бағдарламасы

толығырақ...

МООK

МООK (Жаппай ашық онлайн сабақ)

Erasmus

erasmus

Сабақ кестесі

толығырақ...

Ғылыми кітапхана

толығырақ...

МегаПРО-диссертации